Legalność domowej produkcji bimbru

Stan prawny

Ustawa o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych z dnia 18 października 2006 (Dz.U. z 2006r. Nr 208, poz. 1539) zmieniła dotychczasowy stan prawny dotyczący domowej produkcji napojów spirytusowych. Dzięki niej traci moc ustawa z dnia 13 września 2002 r. o napojach spirytusowych (Dz. U. Nr 166, poz. 1362, z 2004 r. Nr 29, poz. 257 i Nr 173, poz. 1808 oraz z 2006 r. Nr 133, poz. 935 i Nr 171, poz. 1225), a tym samym uzasadnienie uchwała z dnia 30 listopada 2004 r. Izby Karnej Sądu najwyższego w Warszawie (Sygn. akt I KZP 23/04). Co to zmienia? Czy oznacza to legalność domowej produkcji?

Choć to wygląda optymistycznie, to praktycznie rzecz ujmując można dojść do wniosku, że to tylko kwestia czasu, aby w kwestii domowego gorzelnictwa stan prawny wrócił do dawnego stanu, tj. orzeczenia o nielegalności domowej produkcji napojów spirytusowych. Kluczowymi zapisami do jednoznacznego określenia stanu prawnego są Art.1 ust.2 i 3

[...]

2. Przepisów ustawy nie stosuje się do napojów spirytusowych wytworzonych domowym sposobem, na własny użytek i nieprzeznaczonych do obrotu.

3. Napoje spirytusowe, o których mowa w ust. 2, nie mogą być wytwarzane bezpośrednio w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej.

[...]

Dlaczego są takie kluczowe? Otóż po raz pierwszy w ustawodawstwie polskim art.1 ust.2 zezwala na produkcję napojów spirytusowych wytworzonych domowym sposobem. Należy zwrócić przy tym uwagę na fakt, iż wprowadzenie takiego napoju do obrotu narusza nie tylko powyższy przepis, ale również uruchamia szereg mechanizmów prawnych z zakresu prawa podatkowego. To dobra wieść dla gorzelniczego podziemia, jednak bimbrowników ogranicza art.1 ust.3, który zabrania wytwarzania napojów spirytusowych bezpośrednio w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej.

Jak czytać ustawy

Przede wszystkim należy wyjaśnić co wprowadzone zmiany oznaczają. Uzasadnienie ustawodawcy dotyczące owych dwóch ustępów jest jedynie ich wierną kopią, czyli sensu zapisanych słów należy szukać w ich treści. O ile art.1 ust.2 nie pozostawia wątpliwości, to zaintrygowała mnie treść art.1 ust.3 “Napoje spirytusowe [...] nie mogą być wytwarzane bezpośrednio w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej.” Dlaczego moją uwagę skupił ten zapis? Otóż znalazłem w sieci następujący tekst

Przepisy prawne redaguje się zgodnie ze ściśle określonymi zasadami. Nie będziesz umiał interpretować prawa, jeśli nie poznasz zasad opracowywania projektów aktów prawodawczych, np. reguł według których rozczłonkowuje się normy w przepisach prawnych, zasad pisania różnych typów przepisów, dyrektyw budowy definicji w tekstach prawnych, zasad zmiany tekstu prawnego, itd. Analogicznie: także decyzje stosowania prawa są przygotowywane zgodnie z określonymi standardami, musisz je poznać. Dotyczy to także opinii prawnych, pozwów, rozmaitych pism urzędowych, które przygotowują prawnicy.

Idąc tym tropem trafiłem na Dziennik Ustaw z 2002 r. Nr 100 poz. 908 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie “Zasad techniki prawodawczej”.

§ 2. Ustawa powinna wyczerpująco regulować daną dziedzinę spraw, nie pozostawiając poza zakresem swego unormowania istotnych fragmentów tej dziedziny.

można w tym się doczytać zasady, iż to, co nie zostało prawem zakazane, jest dozwolone.

§ 6. Przepisy ustawy redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy.

§ 7. Zdania w ustawie redaguje się zgodnie z powszechnie przyjętymi regułami składni języka polskiego, unikając zdań wielokrotnie złożonych.

§ 8. 1. W ustawie należy posługiwać się poprawnymi wyrażeniami językowymi (określeniami) w ich podstawowym i powszechnie przyjętym znaczeniu.

2. W ustawie należy unikać posługiwania się:

1) określeniami specjalistycznymi (profesjonalizmami), jeżeli mają odpowiedniki w języku powszechnym;

2) określeniami lub zapożyczeniami obcojęzycznymi, chyba że nie mają dokładnego odpowiednika w języku polskim;

3) nowo tworzonymi pojęciami lub strukturami językowymi (neologizmami), chyba że w dotychczasowym słownictwie polskim brak jest odpowiedniego określenia.

co można przedstawić jako: jeżeli nie rozumiesz ustawy to sięgnij do słownika, gdyż została ona napisana zgodnie z zasadami pisowni i semantyką języka polskiego.

Luka w prawie?

Czy zatem istnieje jakaś luka w prawie która umożliwia produkcję domowych destylatów? Odpowiedź może być tylko jedna - NIE!. Nie istnieje żadna taka luka, a jej szukanie i wykorzystanie było by próbą naginania prawa dla własnych potrzeb.

Art. 58. § 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.

Przepis jest ten bardzo istotny, gdyż zabrania rozciągania sytuacji uznanych za wyjątkowe na inne podobne, ale nie przewidziane przez ustawodawcę.

Na co pozwala ustawa

Podsumujmy mój dotychczasowy tok myślenia. Są dwa ustępy w ustawie, jeden zezwala na domową produkcję, a drugi jej zabrania w pewnych warunkach, które wydają mi się trochę niejasne. A rozporządzenie dotyczące zasad pisania ustaw kieruje mnie do słownika języka polskiego. Spójrzmy na to co kryje słownik języka polskiego.

bezpośrednio 1. «bez jakiegokolwiek pośrednictwa; osobiście, wprost» Stykać się z kimś bezpośrednio. Dowiedzieć się o czymś bezpośrednio od naocznego świadka. Kierować czymś bezpośrednio. Malować bezpośrednio z natury. 2. «o stosunkach przestrzennych: bardzo blisko, tuż, bez czegoś, co przegradza»: Bezpośrednio za lasem rozciąga się bagno. Sąsiadować bezpośrednio z kimś. 3. «o stosunkach czasowych: w chwili następującej po czymś lub poprzedzającej coś, krótko przed kimś lub po kimś; zaraz, natychmiast»: Bezpośrednio po zakończeniu wojny rozpoczęto odbudowę stolicy. Wejść bezpośrednio za kimś.

źródło: Uniwersalny Słownik Języka Polskiego

Trzy definicje i nie bardzo wiadomo, która z nich zakazuje domowej produkcji napojów spirytusowych. Pierwsza brzmi bardzo rozsądnie. Bez jakiegokolwiek pośrednictwa, czyli bez jakiegokolwiek procesu produkcyjnego pomiędzy fermentacją, a destylacją. Druga mówi o miejscu więc odpada. Trzecia mówi o czasie. Ta definicja też pasuje, i oznaczało by to odczekanie dłużej niż chwilę po fermentacji aby, w następnej chwili, móc przedestylować zacier. Niby sensowne rozwiązanie, ale definicja chwili jest niezbyt dokładnie określona, gdyż oznacza zarówno krótki odcinek czasu, jak i pewien odcinek czasu - od ułamka sekundy do wieczności. Skoro nie wiadomo dokładnie czego art.1 ust.3 ustawy o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych zabrania, to może łatwiej będzie ustalić na co pozwala.

Szukam więc antonimu słowa bezpośrednio.

pośrednio książk. przysłów. od pośredni w zn. a: Niepowodzenia zawodowe były pośrednio przyczyną jego choroby. Pośrednio mieć na coś wpływ.

źródło: Uniwersalny Słownik Języka Polskiego

pośredni 1. «niedotyczący czegoś wprost, bezpośrednio; niebezpośredni, uboczny, dalszy»: Fonetyka historyczna z konieczności osiąga swój przedmiot drogą pośredniego wnioskowania z analizy dokumentów historycznych, tekstów, faktów geograficznych. Dor. Fon. 55. Koroadzi słyną z umiejętności pośredniego strzelania z łuku, polegającego na tym, że do celu nie strzelają wprost, lecz w górę, przy czym strzała zatacza łuk w powietrzu i z góry godzi w zwierzynę. Fiedl. A. Rio 208. Myśli, pragnienia i uczucia drugich ludzi nie są mi dane wprost, lecz tylko na drodze pośredniej. Baley Psych. 6. Prócz (...) obfitych źródeł bezpośrednich rozporządzamy do odtworzenia nauki Epikura źródłami pośrednimi w pismach Filodema i innych epikurejczyków. Sinko Lit. IIIt,47. Muszę też obszernie pomnieć o innych dygnitarzach, którzy mieli pośrednią lub bezpośrednią władzę nad nami. Tokarz. Siedem 144. * ekon. Koszty pośrednie «koszty ogólne związane z organizacją handlową przedsiębiorstwa i obrotem towarów, obciązające cenę towarów» * Podatek pośredni «podatek wymierzany od poszczególnych aktów obrotu i przedmiotów konsumpcji» * praw. Głosowanie, wybory pośrednie «głosowanie, wybory polegające na wytypowaniu pewnej grupy ludzi, która z kolei spośród siebie wybiera właściwych członków danego zgromadzenia, ciała ustawodawczego itp.»: Rady narodowe działają we wszystkich województwach, powiatach, miastach i gminach. Powołane zostały z wyborów pośrednich i kooptacji. Rozmar. Prawo 375. * techn. Barwienie pośrednie «barwienie zaprawowe, podczas którego na włóknie rozpuszczają się związki chemiczne nadające włóknu charakter chemiczny, tworzące następnie z materiałem barwnika trwałe związki» * Ogrzewanie pośrednie «ogrzewanie, w którym miedzy źródłem energii cieplnej a ogrzewanym przedmiotem istnieje pośrednia warstwa powietrza, cieczy, pary, najczęściej obiegających w systemie ogrzewniczym» 2. «w porównaniu do dwu rzeczy, zjawisk itp.: mający niektóre cechy wspólne im obu; przejściowy, niekrańcowy, nieskrajny»: Dom był czymś pośrednim między kamieniczką miejską a willą. Otw. Nagr. 99. Zapoczątkowany wtedy proces rozwarstwienia ludności prowadził stopniowo, poprzez rozmaite fazy pośrednie, aż do finału w postaci zorganizowania państwa. Jasien. Świt 68. W ubiegłym stuleciu niektórzy uczeni proponowali nawet podział wszystkich organizmów na zwierzęta, rośliny i organizmy pośrednie. Michaj. Rozwój 25. Król obrał drogę pośrednią - mediatora: ani reformacji nie tłumił, ani też wyraźnie się za protestantyzmem nie opowiedział. Meander 1,1954, s.4. Pośrednie tony, stanowiące drobne ogniwa łańcucha wiążącego barwy czyste, wymykają się najczęściej spod oka przeciętnego obserwatora. Witkiew. S. Szt. 233. 3. daw «będący pośrodku. środkowy»: Zaczęto rozbudowywać drogę jezdną od Kuźnic w głąb Doliny Kasprowej, wiodącą na Turniej Myślenickie, gdzie powstanie pośrednia stacja kolejki. Malcz. R. Od cepra 21. Od czasu niejakiego przez pośrednie Mazowsze poczęła się mieszać krew litewska z polską. Lel. Polska IV, 250./L:pośrzędni.

źródło: 11-tomowy słownik Doroszewskiego

Stąd już jasno wynika, że w przypadku słowa bezpośrednio mogło chodzić o pierwsze znaczenie. Jeżeli tak bezpośrednią rzecz jak strzelanie z łuku można wykonywać pośrednio, to dlaczego nie destylację.

Skoro już posiedliśmy wiedzę dotyczącą znaczenia tych wszystkich słów, spróbujmy ustalić kiedy to można wytwarzać napoje spirytusowe. Zróbmy prostą negację całego zdania. W rezultacie otrzymamy:

Napoje spirytusowe, o których mowa w ust. 2, mogą być wytwarzane pośrednio w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej.

Jak więc widać można w warunkach domowych produkować napoje spirytusowe, o ile po fermentacji alkoholowej, a przed destylacją, odbędzie się proces pośredni. Jakie mogą to być procesy? Teoretycznie dowolne, ale praktycznie w razie jakiegokolwiek zdarzenia nie będzie można udowodnić przemiany fizycznej zacieru, więc musi się dokonać przemiana chemiczna. Dodanie kwaśnego węglanu wapnia (zwykła soda kuchenna) zmydli estry oraz zneutralizuje powstałe w zacierze kwasy. Generalnie wpłynie to na poprawę smaku końcowego destylatu, a produkty takiego procesu chemicznego nie są lotne i pozostaną w kotle. Pojawia się zatem pytanie, - czy nie jest obejście prawa? Jeżeli napój został wytworzony w wyniku destylacji niebezpośrednio po fermentacji alkoholowej nie może to być traktowane jako rozciągania sytuacji uznanych za wyjątkowe na inne podobne, ale nie przewidzianych przez ustawodawcę, gdyż słowo w słowo spełnia warunki wyjątku opisanego w ust.2 jako wytworzenie napojów spirytusowych domowym sposobem, na własny użytek i nieprzeznaczonych do obrotu.

Co jeszcze nie jest zakazane?

Nie jest zakazane wytwarzanie napojów alkoholowych które nie są napojami spirytusowymi zgodnie z definicją.

[...] 2. Dla celów niniejszego rozporządzenia, napój spirytusowy oznacza płyn alkoholowy:

  • przeznaczony do spożycia przez ludzi,
  • o szczególnych właściwościach organoleptycznych oraz, z wyjątkiem wyrobów wymienionych w pkt I załącznika III, o minimalnej zawartości alkoholu, wynoszącej 15 % obj., oraz
  • wytwarzany
    • bezpośrednio w drodze destylacji, nawet z dodatkiem aromatów, z naturalnie fermentowanych wyrobów, i/lub w drodze maceracji substancji roślinnych i/lub dodania aromatów, cukrów albo innych substancji słodzących wymienionych w ust. 3 lit. a), i/lub innych produktów rolnych, do alkoholu etylowego pocho-

dzenia rolniczego i/lub destylatu pochodzenia rolniczego i/lub spirytusu kreślonego w niniejszym rozporządzeniu, albo

  • poprzez zmieszanie napoju spirytusowego z:
    • jednym lub kilkoma innymi napojami spirytusowymi, wskazane jest przyjęcie szczególnych przepisów dotyczących opisu i prezentacji w odniesieniu do przywożonych napojów spirytusowych, z uwzględnieniem zobowiązań Wspólnoty w jej

stosunkach z państwami trzecimi;

  • alkoholem etylowym pochodzenia rolniczego, destylatem pochodzenia rolniczego lub spirytusem,
  • jednym lub kilkoma napojami alkoholowymi,

[...]

//źródło: Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 z dnia 29 maja 1989 r. ustanawiające ogólne zasady definicji, opisu i prezentacji napojów spirytusowych, Dz.U. L 160 z 12.6.1989, str. 1—17 (ES, DA, DE, EL, EN, FR, IT, NL, PT) Polskie wydanie specjalne: Rozdział 3 Tom 09 P. 59 - 75

Technicznie nawet przy destylacji prostej (jedna półka teoretyczna) niemożliwe jest ekonomiczne uzyskanie takiego napoju (zacier lub nastaw muszą mieć zawartość ok. 1% alkoholu lub mniej), dlatego należy zmienić proces destylacji i dodać dodatkowy strumień pary wodnej przed chłodnicą, aby w rezultacie na wyjściu chłodnicy uzyskać zawartość alkoholu poniżej 15%. Nie jest zakazane również wytwarzanie napojów spirytusowych drogą destylacji z innych napojów alkoholowych które zostały wytworzone drogą destylacji jak np. wyroby piwo- i winopodobne (określenie na drinki i inne napoje alkoholowe które nie są napojami spirytusowymi), nalewki, wódki, spirytus spożywczy. Należy pamiętać, że do tej grupy nie należą piwa i wina, gdyż są to napoje produkowane w wyniku fermentacji alkoholowej i wytwarzanie z nich napojów spirytusowych w procesie destylacji będzie nosiło znamiona przestępstwa. Rozpatrywane są tutaj oczywiście tylko przypadki produkcji napojów alkoholowych na użytek własny, nie przeznaczonych do obrotu.

 
artykuly/legalnosc_domowej_produkcji_bimbru.txt · ostatnio zmienione: 2010/06/07 10:59 przez tofi
Creative Commons License Valid CSS Driven by DokuWiki do yourself a favour and use a real browser - get firefox!! Recent changes RSS feed Valid XHTML 1.0